Ngalarapkeun Kalimah Paréntah. Basa Sunda SMP Kelas 8

Selasa, 07 April 2026

Ngalarapkeun Kalimah Paréntah

Titénan conto kalimah ieu di handap.

Kudu ngukur ka kujur, nimbang ka awak!

 

Conto kalimah di luhur mangrupa paribasa anu fungsina atawa maksudna maréntah pikeun milampah pagawéan. Ari kalimah paréntah téh nyaéta kalimah anu nitah parmiarsa milampah pagawean nu diparéntahkeun. Jadi, conto di luhur téh nyoko kana dua wangun, nya paribasa nya kalimah paréntah.

 

Aya rupa-rupa kalimah paréntah téh, di antarana waé, (1) kalimah panitah, (2) kalimah pangajak, (3) kalimah pangharepan, (4) kalimah panyarék, (5) kalimah pangwawadi, (6) kalimah pangjurung, jeung (7) kalimah panggeuri (Sudaryat, 2013).

 

Kalimah panitah nyaéta kalimah anu dipaké pikeun maksa jalma lian migawé pagawéan, biasana sok maké kecap cing, cik, jeung punten.

Contona:

Cing pangmeulikeun obat!

 

Kalimah pangajak nyaéta kalimah anu dipaké pikeun ngajak

jalma lian sangkan digawé babarengan, biasana maké kecap (ha) yu, urang, mangga, jeung hayu urang.

Contona:

Hayu urang indit ayeuna!

 

Kalimah pangharepan nyaéta kalimah anu eusina ngébréhkeun

harepan lumangsungna peristiwa, biasana maké kecap mugia, muga-muga, pamugi, hayang téh, jeung mudah-mudahan.

Contona:

Muga-muga baé kahoyong hidep tinekanan!

 

Kalimah panyarék nyaéta kalimah anu eusina nyarék atawa nyaram jalma lian pikeun migawé pagawéan, biasana maké kecap ulah, (en)tong, jeung teu meunang.

Contona:

Ulah ulin di dinya barudak!

 

Kalimah pangjurung nyaéta kalimah anu eusina ngajurungkeun jalma lian pikeun migawé pagawéan, biasana maké kecap geura, gancang, buru(keun), jeung énggal.

Contona:

Geura jung atuh ari rék ka pasar mah!

 

Kalimah pangwawadi nyaéta kalimah anu eusina nganjurkeun atawa ngawawadian jalma lian sangkan migawé pagawéan, biasana maké kecap mun, hadéna, alusna, jeung sawadina.

Contona:

Sawadina mah anjeun lapor heula ka pupuhu!

 

Kalimah panggeuri nyaéta kalimah anu eusina ngébréhkeun paménta nu lumengis ngarah jalma lian mikarunya, biasana maké kecap emh, hih, jeung cing atuh.

Contona:

Hih atuh, kasép wayahna baé sing daék prihatin!

 

Kagiatan

 

1. Hidep geus diajar rupa-rupa kalimah paréntah.

 

2. Ayeuna hidep papasangan jeung babaturan sabangku.

 

3. Jieun kalimah paréntah maké kecap-kecap ieu di handap.

 

a. punten 

   . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

b. cik

   . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

C. mangga

  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

d. yu

  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

e. mugia

  . . . . . . . . . . . .  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

f. teu meunang

  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

g. entong

  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

h. sawadina

  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

i. burukeun

  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

j. cing atuh

  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

k. jung atuh

  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

l. alusna mah

  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

m. ulah

  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

n. hayu urang

 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

0.mugi-mugi

 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

p. muga-muga

  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

q. pamugi

 .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

 

 

4. Kelompokkeun wanda kalimah paréntahna.

 

5. Hasilna tepikeun di hareupeun kelas, tuluy kumpulkeun ka guru.

 

6. Kelompok hidep bisa ngoméntaran bener henteuna jawaban kelompok séjén.